Ο κίβδηλος αντιθετικός δυϊσμός, οικονομίας & πολιτικής


Μια περιβόητη μυθοπλασία που αναγγέλλεται με περισπούδαστο ύφος, αφορά στην απόφανση ότι ειδικά στην περίοδο της καπιταλιστικής κρίσης, η οικονομία ενσωματώνει ή ακόμη και εξαϋλώνει την πολιτική. Με αυτόν τον τρόπο εμφανίζονται οικονομία και πολιτική ως μεσσιανικού τύπου θεολογικές κατηγορίες , όπου η πολιτική εξ’ ορισμού είναι φορέας προοδευτικών , φιλολαϊκών προοπτικών, ενώ οικονομία φέρει το στίγμα, το στυγνό πρόσωπο, της εκμετάλλευσης και της φτώχειας.

Ενδεικτικό παράδειγμα αυτής της λαθροχειρίας, είναι η υποστήριξη κυρίως από “αριστερούς” διανοούμενους, ότι ο νεοφιλελευθερισμός ως οικονομικό πρόταγμα, αλώνει και μολύνει τις κυβερνήσεις ή τους ευρωπαϊκούς και υπερεθνικούς πολιτικούς οργανισμούς, με ένα λοιμώδη μονεταρισμό. Μια άποψη η οποία έλλογα καταλήγει, στο να προβάλλεται η επιστροφή σε μια μη υπαρκτή κατάσταση αντιστροφής, μεταξύ οικονομίας και πολιτικής , όπου η πολιτική διατηρώντας την πρωτοκαθεδρία, λειτουργεί ως μέσο, ευμενούς επίλυσης των κοινωνικών ανισοτήτων που η οικονομία δημιουργεί.

Η αλήθεια ωστόσο είναι τελείως διαφορετική. Καθώς οικονομία και πολιτική, πολιτική και οικονομία, στροβιλίζονται σε ένα θανάσιμο χορό, που κάθε του βήμα είναι διάβημα ουσιαστικής και μορφικής ταύτισης που ποτέ δεν επιτυγχάνεται, ώστε να διατηρείται απρόσβλητη η φενάκη, μιας διαρκούς μη προσπελάσιμης διάστασης, μεταξύ των πόλων αυτής της σχέσης.

Καθώς, αν η εκμετάλλευση αποκτά πρόσωπο και μορφή, στην σφαίρα της οικονομίας, δεν μεταφέρεται μέσω μια εξωτερικής διαδικασίας επιβολής στο πεδίο της πολιτικής, στις κρατικές ή κυβερνητικές λειτουργίες. Δεδομένου, ότι η πολιτική βρίσκεται ήδη εντός της οικονομίας, όπως η οικονομία ενυπάρχει ως δεσπόζουσα έκφραση σε κάθε εκδοχή πολιτικής απόφασης, στο πεδίο του κράτους και της κυβερνητικής διαχείρισης της εξουσίας.

Η οικονομία καθορίζει το νομοθετικό και εκτελεστικό έργο, ως καθολική πολιτική παραδοχή, όπως η πολιτική επιδρά με τρόπο καθοριστικό στην σφαίρα της οικονομίας, ως διαρκές αποτύπωμα της φυσιογνωμίας της καπιταλιστικής εξουσίας. Από αυτή την άποψη δεν μπορεί να παραχθεί σε συνθήκες δοκιμαστικού σωλήνα, μια προοδευτική ή μια αριστερή πολιτική, που να επιβληθεί εξωτερικά της οικονομίας και να την μεταλλάξει, με γνώμονα τα συμφέροντα και τις ανάγκες της κοινωνικής εργατικής πλειοψηφίας.

Πολιτική και οικονομία συνιστούν μια ιστορική κοινωνική σχέση. Είναι η ανάγκη ηγεμονίας της πολιτικής εξουσίας στο πεδίο της οικονομίας, και η έκφραση των προταγμάτων της οικονομίας, που συνθέτουν το μείγμα των αποφάσεων κυριαρχίας που λαμβάνονται, ώστε να παραμένει αδιατάρακτη η δυναμική ισορροπία που τις συνέχει. Στον καπιταλισμό η πολιτική είναι οικονομία, στον βαθμό που η οικονομία είναι πολιτική. Πρόκειται για δύο πλευρές μιας σχέσης, που εκφράζουν τον ολοκληρωτικό χαρακτήρα της συνεχούς αυτοεκπλήρωσης των όρων συγκρότησης της καπιταλιστικής εξουσίας.

Μέσω αυτής της οπτικής, ο νεοφιλελευθερισμός δεν συνιστά μια παράλογη εκδοχή της καπιταλιστικής οικονομίας, που αποπειράται να επιβληθεί στους τόπους της πολιτικής. Όπως ακριβώς η πολιτική, δεν αποτελεί τον χώρο εκλογίκευσης ή κοινωνικής αποσυμπίεσης των ακραίων επιταγών της οικονομίας. Οικονομία και πολιτική ως καθολική έκφραση του ηγεμονικού προτάγματος εξουσίας, ανήκουν στην ίδια πλευρά της ιστορίας, ακριβώς για αυτό , συνιστά μεταφυσική εμμονή, να θεωρείται αριστερό πρόταγμα, η αλλαγή των όρων εκφοράς του Πολιτικού, ώστε να μεταλλαχθεί το περιεχόμενο της οικονομίας.

Δεν πρόκειται να αλλάξουν το κράτος, το κοινοβούλιο, ο στρατός, η αστυνομία, το μοντέλο εκπαίδευσης, ακόμη και το πολιτισμικό πρόταγμα, εάν δεν διαλυθεί το πλέγμα της οικονομίας. Δεν είναι εφικτό να μεταβληθεί το πλαίσιο εκμετάλλευσης στο πεδίο της οικονομίας, αν δεν αλλάξει ριζικά το κανονιστικό πεδίο δόμησης της πολιτικής εξουσίας. Με αυτό το δεδομένο , δεν συνιστά αριστερή πολιτική , ούτε φυσικά αριστερή διανόηση, η τεχνητή αποκοπή της οικονομίας από την πολιτική, και η προσπάθεια επιστροφής σε μια υγιή συνθήκη ισορροπίας, όπου η πολιτική θα υπέρκειται και θα υποτάσσει την οικονομία, στα πλαίσια ενός ανορθόδοξου, αντιθετικού δυϊσμού.

Η καπιταλιστική οικονομία, έχει το κράτος, το κοινοβούλιο, τον στρατό, την αστυνομία και τον πολιτισμό που της χρειάζεται για αναπαράγει τους όρους εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης. Έχει δηλαδή την πολιτική που της αναλογεί. Ταυτόχρονα η πολιτική δημιουργεί τους όρους απρόσκοπτης αναπαραγωγής της οικονομίας, που αποτελεί και όρο διατήρησης της ίδιας, ως διαδικασία και μέσο ανεκπλήρωτης ολοκλήρωσης, του ηγεμονικού μοντέλου κυριαρχίας.

Πολιτική και οικονομία στον καπιταλισμό. Μια ενότητα αντιθέτων γεμάτη αντιφάσεις, συγκρούσεις και ανακατατάξεις. Αλλά σε τελική ανάλυση, μια αδιάλειπτη ενότητα.

του Χρήστου Μιάμη
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s