Μια οδυνηρή στιγμή για την επαναστατική υπόθεση


madouro

Το μπολιβαριανό σοσιαλιστικό εγχείρημα στην Βενεζουέλα,  μετά από δεκαέξι χρόνια κατέρρευσε. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτή η κατάρρευση συνέβη εντός της περιδίνησης της διεθνούς καπιταλιστικής κρίσης αναδεικνύοντας την απόλυτη αδυναμία επιβίωσης κοινωνικών και πολιτικών εγχειρημάτων που αμφισβητούν αλλά δεν ανατρέπουν το κυρίαρχο καπιταλιστικό υπόδειγμα εξουσίας. Η κριτική αμφισβήτηση αν δεν μετουσιωθεί εγκαίρως σε συνολικά διαφορετική πολιτική και οικονομική πρόταση εξουσίας, συντριπτικά ανταγωνιστική προς την κυρίαρχη, -αναδομείται με επώδυνο τρόπο- για τον κόσμο της εργασίας, ο πρότερος συσχετισμός δύναμης.

Η πραγμάτωση του σοσιαλισμού είναι μια ενιαία, δυναμική, μη τυποποιημένη κοινωνικό-πολιτική διαδικασία που έλλογα επηρεάζεται από τα ιδιαίτερα εθνικά χαρακτηριστικά κάθε χώρας, όπως και από την ιδιομορφία των επιμέρους κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών συνθηκών. Ωστόσο δεν είναι δυνατόν να δρομολογηθεί και να πραγματωθεί ,αν δεν αναμετρηθεί με τις ρίζες της καπιταλιστικής κυριαρχίας, αν δεν καταστήσει το κοινωνικό και πολιτικό υποκείμενο -την εργατική τάξη- σε κύριο και καθοριστικό πρωταγωνιστή μιας καθολικής οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής μετάλλαξης που δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί, αν δεν συντριβεί κάθε ψήγμα της πρότερης καπιταλιστικής εξουσίας.

Για κερδηθεί το παιχνίδι της πολιτικής για τις αποσυνάγωγες τάξεις, πρέπει να κερδηθεί η μάχη της οικονομίας. Πρέπει να απελευθερωθεί η παραγωγική διαδικασία σε όλες της τις πτυχές, από κάθε μορφή καπιταλισμού που λειτουργεί ως οιονεί δίοδος επαναφοράς, του προηγούμενου συσχετισμού δύναμης.

Οι επαναστάσεις ηττώνται πολιτικά, όταν βαλτώσουν στο πεδίο της οικονομίας.

Αυτό σημαίνει, ότι δεν αρκεί η κοινωνικοποίηση νευραλγικών τομέων της οικονομίας, δεν αρκεί ο έλεγχος στην διανομή του παραγόμενου προϊόντος, αποτελεί αδήριτη αναγκαιότητα να σπάσει και πλήρως να αναστραφεί η δομή των κοινωνικών σχέσεων παραγωγής, να διαλυθεί ο καπιταλιστικός καταμερισμός της εργασίας, να ενταχθεί η παραγωγική διαδικασία ενός της πολιτικής, ως έκφραση της κοινωνικής και πολιτικής μετατροπής της οικονομίας, σε κυρίαρχο πυλώνα της διττής και διαρκούς συγκρουσιακής διαδικασίας, καταστροφής και αναδημιουργίας του πολιτικού και οικονομικού χώρου.

Ακόμη περισσότερο, δεν αρκεί η επιδερμική μετάλλαξη του πολιτικού και ιδεολογικού χώρου, αλλά αντίθετα είναι τελείως απαραίτητη η καθοριστική και οριστική αναδόμηση των όρων πραγμάτωσης της πολιτικής πράξης σε διηνεκή όσμωση με τα διακυβεύματα του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού τόσο σε κοινωνικό όσο και οικονομικό επίπεδο. Ταυτόχρονα, ο κύριος εκφραστής της συνολικής αναγέννησης των όρων ύπαρξης, της πολιτικής, της οικονομίας, της ίδιας της κοινωνικής πράξης, επιβάλλεται να είναι το πολιτικό υποκείμενο του κοινωνικού μετασχηματισμού, η εργατική τάξη ως παραγωγός, εκφραστής και αιμοδότης της ανατροπής της καπιταλιστικής κυριαρχίας.

Καθώς η ανατροπή του καπιταλισμού δεν είναι απλά μια στιγμή, δεν είναι καν σωρευτική εκφορά πολλών στιγμών, είναι μια διαρκής, μη τελεολογική, ατελεύτητη ιστορική διαδικασία, χωρίς δεδομένη αφετηρία και χωρίς εγνωσμένο τέλος.

Η ανατροπή της καπιταλιστικής κυριαρχίας δεν είναι απλή υπόθεση. Καθώς ένα τέτοιο εγχείρημα συνιστά, μια διαρκής αναμέτρηση, τόσο με την ολότητα του καπιταλιστικού υποδείγματος όσο και με τους θύλακες της καπιταλιστικής εξουσίας, που ενυπάρχουν σε κάθε στιγμή, σε κάθε πλευρά της ανθρώπινης ζωής, καθιστώντας αναγκαστική, την επώδυνη και επίπονη προσπάθεια εκρίζωσης κάθε επιμέρους στοιχείου, που παραπέμπει στην καπιταλιστική κυριαρχία.

Κάθε απόπειρα απαλλαγής από την καπιταλιστική δυστυχία, διαμεσολαβείται με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, από την οριστική απαλλαγή από το σύστημα που την παράγει.

Αυτή η θέση αρχής, αυτή η πολιτική στάση και θεώρηση είναι που καθιστά μια οδυνηρή στιγμή για την αντικαπιταλιστική και επαναστατική αριστερά η κατάρρευση της κυβέρνησης Μαδούρο στην Βενεζουέλα. Με την έννοια ότι αυτή η κατάρρευση προστίθεται στην μακρά αλυσίδα ήττας και απογοήτευσης για τους εργαζόμενους και τους λαούς της υφηλίου. Ωστόσο δεν αρμόζει σε επαναστάτες, σε προλετάριους διεθνιστές η χαιρέκακη κριτική, σε ένα κοινωνικό και πολιτικό παράδειγμα που κατάφερε σε ένα βαθμό, να αλλάξει προς το καλύτερο, τις ζωές των εργαζόμενων και του λαού της Βενεζουέλας.

Η ήττα ωστόσο του μπολιβαριανού παραδείγματος, δεν είναι η ήττα της σοσιαλιστικής υπόθεσης. Ακόμη περισσότερο δεν είναι η ήττα της κομμουνιστικής υπόθεσης.

Είναι όμως ή ήττα της θεώρησης, που προτάσσει μια στεγνή, μια ευθύγραμμη επαναστατική διαδικασία, λησμονώντας το υποκείμενο της. Καθώς είναι το υποκείμενο της επανάστασης, οι ίδιοι οι άνθρωποι που στην οριακή στιγμή θα υπερασπιστούν μια υπόθεση, που είναι η υπόθεση της ζωής τους. Μόνο όμως όταν οι ίδιοι οι άνθρωποι, είναι ενεργό κομμάτι αυτής της υπόθεσης, μόνο όταν η έκβαση αυτής της υπόθεσης, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την δική τους καθημερινή πράξη.

Οι άνθρωποι αποξενώνονται από τον διαρκή συλλογικό αγώνα για την ελευθερία, όπως ακριβώς αποξενώνονται από το προϊόν που παράγουν, όταν μετατρέπονται σε απλά γρανάζια, σε μεταβιβαστικούς ιμάντες, μια σχετικά δεδομένης και αυτόματης διαδικασίας.

Ωστόσο η ανατροπή του καπιταλισμού και ο σοσιαλιστικός μετασχηματισμός της κοινωνικής και οικονομικής ζωής δεν είναι μια διαδικασία, ούτε δεδομένη, ούτε βέβαιη, ούτε μπορεί να διεκπεραιωθεί, ερήμην των ανθρώπων για τους οποίους πραγματοποιείται.

Αν προκύπτει κάποιο μάθημα από την ήττα του μπολιβαριανού παραδείγματος, πέρα από την θεμιτή ανάδειξη διαφορετικών δρόμων και πολιτικών στρατηγικών για το σοσιαλιστικό κοινωνικό μετασχηματισμό, είναι ότι καμία επανάσταση δεν μπορεί να επιβιώσει, αν απολέσει τον επαναστατικό της χαρακτήρα.

Αν δηλαδή αποκοπεί από την στρατηγική της κατάργησης κάθε κράτους και κάθε εξουσίας, και ενσωματωθεί στην τακτική της διαχείρισης μιας εξουσίας, ξένης και εχθρικής, προς τις πραγματικές ανάγκες και τις πραγματικές προσδοκίες των ανθρώπων.

του Χρήστου Μιάμη

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s